Thông tin chuyên đề: "Hâu Giang"

Có thể nói, hơn nửa thế kỷ qua – tên gọi “Tầm Vu” gần như vang xa khắp mọi miền đất nước, như lời bài hát: “Tầm Vu! Tầm Vu! Đây đó vang lừng chiến công!”. Về Cần Thơ – Hậu Giang, đến ngã ba Cái Tắc theo quốc lộ 61, dừng lại trên cầu Tầm Vu xã Thạnh Xuân, huyện Châu Thành (cách TP.Cần Thơ 20km) sẽ trông thấy ngay cụm pano hoành tráng, lưu niệm chiến tích năm xưa với hình ảnh khẩu đại bác 105 ly, trâu kéo pháo, bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân và bà con quanh vùng Tầm Vu xưa.

Nói chiến thắng Tầm Vu – nhưng không phải chỉ đánh có một trận, mà lực lượng ta đánh tới 4 trận đều thắng, trong khoảng thời gian từ năm 1946 – 1948.

 TRẬN TẦM VU I – DIỆT TÊN ĐẠI TÁ PHÁP

Với lòng quả cảm, đơn vị Cộng hòa vệ binh do đồng chí Nguyễn Đăng chỉ huy, ngày 20/1/1946 đã đánh đoàn xe quân sự của địch trên lộ Tầm Vu, diệt 2 xe quân sự, giết chết một số tên địch, trong đó có tên đại tá Dessert, tư lệnh quân viễn chinh Pháp tại miền Tây, là một trong năm sĩ quan cao cấp của Pháp trên chiến trường Đông Dương. Ta thu 10 súng, trong đó có 2 trung liên.

Trận Tầm Vu I có ý nghĩa rất quan trọng, đây là trận thắng đầu tiên của đơn vị vũ trang ta đánh xe cơ giới địch, mở màn cho những trận chiến tiếp theo trên chiến trường Cần Thơ.

 TRẬN TẦM VU II – CHIẾN CÔNG OANH LIỆT

 Chỉ chưa đầy 1 năm sau, quân dân Cần Thơ tiếp tục đánh thắng trận Tầm Vu II, vào ngày 12/11/1946 do đồng chí Ngô Hồng Giỏi chỉ huy. Ta phục kích, đánh đoàn xe quân sự của địch trên đoạn lộ Tầm Vu, thiêu hủy 3 xe, diệt 60 tên lính Pháp, lính Lê Dương, thu 60 súng các loại và nhiều quân trang, quân dụng khác.

 TRẬN TẦM VU III – RA ĐỜI BÀI HÁT “TẦM VU”

CỦA ĐẮC NHẪN - QUỐC HƯƠNG

       Cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện đã phát triển mạnh mẽ, quân dân Cần Thơ đã lập được nhiều chiến công, nhất là hoạt động của các đội “Sát gian Đảng”, Biệt động, Công an vũ trang...diệt địch, làm cho bọn ác ôn ở nội thành Cần Thơ hoang mang lo sợ. Thời điểm này, đã diễn ra trận đánh Tầm Vu III vào ngày 3/5/1947, do Khu bộ trưởng Huỳnh Phan Hộ chỉ huy, cũng trên lộ Tầm Vu năm xưa. Quân dân ta đã diệt 6 xe quân sự, làm chết và bị thương gần 200 lính Pháp, thu được 8 đại liên, nhiều súng đạn các loại và quân trang, quân dụng.

       Trận Tầm Vu III là thắng lợi của “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”, khi ta về đóng quân ở Láng Hầm chuẩn bị trận Tầm Vu III, có 1 tiểu đội lính Khmer vào đốn cây, buộc phải diệt chúng. Quân ta nghi binh rút đi, chỉ trong 10 ngày sau trở lại ém quân, tiếp tục đánh trận Tầm Vu III vẫn không bị lộ, do nhân dân che chở bảo vệ cho bộ đội để chiến thắng địch. Sau trận chiến thắng Tầm Vu III, bài hát “Tầm Vu” ra đời, nhạc: Đắc Nhẫn, lời: Quốc Hương đã đi vào tâm khảm của mọi người và vang mãi đến hôm nay.

TRẬN TẦM VU IV

THU KHẨU ĐẠI BÁC 105 LY ĐẦU TIÊN

Chiến công nối tiếp chiến công, chỉ một năm sau, sự phối hợp tuyệt đẹp của ba thứ quân (chủ lực, địa phương quân và dân quân du kích) đã tạo nên kỳ tích oai hùng, tiếp tục chiến thắng trận Tầm Vu IV, diễn ra chiều ngày 19/4/1948, dưới sự chỉ huy của Khu Bộ trưởng Trần Văn Giàu và Tham mưu trưởng Võ Quang Anh. Quân ta bằng chiến thuật vận động, đánh tiêu diệt 14 xe quân sự địch, giết chết gần 200 tên lính Pháp, trong đó có một tên quan ba, thu nhiều súng đạn, đặc biệt là thu khẩu đại bác 105 ly lần đầu tiên trong cả nước,làm vang dội khắp chiến trường Đông Dương.

Chiến thắng Tầm Vu IV là sự phối hợp chặt chẽ giữa chiến trường Tây Nam bộ với chiến trường chính “chiến dịch Thu Đông” (1947-1948), làm suy yếu lực lượng địch ở đây bị căng kéo, không thể chi viện cho chiến trường chính. Đó là sự chỉ đạo hợp đồng tác chiến rất linh hoạt, nhịp nhàng, phát huy 3 thứ quân một cách tuyệt vời trên trận địa giao thông chiến. Đó là sức mạnh đoàn kết của tình quân dân như “cá với nước”, nhân dân che chở, dùm bọc, nuôi dưỡng bộ đội, góp phần không nhỏ vào chiến thắng vẻ vang này. Hình ảnh con trâu kéo pháo đã trở thành huyền thoại của chiến thắng Tầm Vu IV.

Tự hào thay cán bộ, chiến sĩ và đồng bào ta đã làm nên chiến công hiển hách 4 trận Tầm Vu. Sự kiện oai hùng này đã khắc sâu vào ký ức của người dân Cần Thơ cũng như cả nước... một biểu tượng sáng ngời và âm vang chiến thắng Tầm Vu vẫn còn vang vọng mãi trong lòng của chúng ta, như bài ca Tầm Vu vẫn sống mãi trên đất nước, quê hương Cần Thơ.

Năm 1991 Bộ Văn hóa – Thông tin ra quyết định công nhận khu di tích Chiến thắng Tầm Vu là Di tích lịch sử - Văn hóa cấp quốc gia.

 

Trích “Tìm hiểu Đất và Người Hậu Giang”

 

                                                              In trang