Chợ Nổi Ngã Bảy
4/12/2013, 14:18 (GMT+7)

Lịch sử hình thành: Qua nghiên cứu một số tư liệu thì được biết Chợ nổi Ngã Bảy được hình thành vào khoảng năm 1915, sau hơn 10 năm đào kênh của người Pháp (kênh được đào từ 1903 và đến năm 1914 thì hoàn thành 7 con kênh):

- Kênh Xáng Cái Côn: dài 16km, nối từ Phụng Hiệp đi Cái Côn

- Kênh Mang Cá

- Kênh Mương Lộ: từ Phụng Hiệp đi Sóc Trăng

- Kênh Xáng Bún Tàu: đi Cà Mau

- Kênh Xáng Lái Hiếu: khoảng 25km, đi Long Mỹ, qua sông Cái Lớn đi Kiên Giang .
            - Kênh Xẻo Môn: đi ngã tư La Bách ( Hòa Mỹ - Phụng Hiệp)

- Kênh Xẻo Dong: đi Cần Thơ ( cặp với QL1A).


            Theo từ điển Địa danh hành chính Nam Bộ của ông Nguyễn Đình Tư, thì ngày 01/01/ 1903 đã có làng Phụng Hiệp.

- Theo nghiên cứu văn hóa dân gian thì người ta cho rằng Phụng Hiệp là:
                        + Phụng: bao gồm các làng có chữ Phụng như : Phụng Sơn, Phụng Tường…

            + Hiệp: làng có chữ Hiệp như : Tân Hiệp …

- Nhưng theo lối chiết tự thì:

            + Phụng là tên loài chim quý

            + Hiệp là hiệp lại

 Ý nghĩa của hai từ Phụng Hiệp có nghĩa là đất lành chim đậu.

Và cũng vào năm 1915 này thì người Pháp đã cho dời Quận lỵ từ Rạch Gòi di dời về Phụng Hiệp. Địa danh Ngã Bảy, trung tâm của làng Phụng Hiệp ra đời, Chợ nổi Ngã Bảy cũng xuất hiện từ đây.

Từ đó CNNB tiếp tục phát triển, mạnh nhất là sau năm 1945, nhưng phát triển vượt trội hơn là sau ngày Miền Nam hoàn toàn giải phóng ( 30/04/1975), đỉnh cao của Chợ nổi Ngã Bảy đến năm 2001 thì di dời về Ba ngàn, cách nơi cũ 3km mà người dân hiện nay quen gọi là “ Chợ nổi Ba ngàn”.

Theo nghiên cứu của ông Đặng Hồng (Trưởng Ty Văn hóa Thông Tin Cần Thơ năm 1974 – 1976) ông đã viết sách về Chợ nổi Ngã Bảy, nội dung chủ yếu là ghi lại ký ức một thời Ngã Bảy – Phụng Hiệp, sách được xuất bản năm 2011. Trong đó ông có nêu cụ thể:

+ Xẻo Môn: nơi Môn mọc nhiều (rất nhiều môn).

+ Sậy niếu: người dân đi ngang bị Sậy niếu lại.

+ Làng Sen: giữa đồng có láng sen mọc.

Tất cả những điều này thể hiện Vùng đất hoang hóa trước thế kỷ 20.

Còn đối với Soạn giả Viễn Châu: Vào năm 1961, khi đi ngang qua Ngã Bảy – Phụng Hiệp dừng chân nơi Chợ Nổi Ngã Bảy đã viết ra bài ca vọng cổ Tình Anh bán Chiếu ( 1961) qua danh ca của út Trà Ôn đã để lại cho đời sau một bản tình ca bất hủ.

Đối với ông Jacques Yves Cousteau, thuyền trưởng tàu Calypso: một thuyền trưởng người Pháp đã nhận xét về Chợ Nổi Ngã Bảy: Đây là khu chợ nổi độc đáo của thế giới; cần giữ gìn và phát huy. ( Ông đã dùng Thủy phi cơ bay ở độ cao trên 100m cùng với 4 canô chuyên dùng tỏa ra các điểm chợ, nhưng mất cả ngày mới tạm xong bộ phim tài liệu đặc sắc về Chợ Nổi Ngã Bảy).

            Có một nhà báo đã nhận xét: “Chợ Nổi Ngã Bảy được hình thành khoảng năm 1915, là nơi trao đổi, mua bán của cư dân vùng sông nước; ẩn sâu trong chợ nổi chính là tầng sâu văn hóa bản địa, không chỉ riêng của Hậu Giang, mà là “hồn của cả Vùng Sông nước Cửu Long”.

( Hồn Sông chính là chợ nổi; bởi nó lưu dấu bước chân của tiền nhân, nối quá khứ với hiện tại; thói quen, tập quán, tâm linh và sáng tạo Văn hóa Kinh Tế thương hồ của ông cha đã hơn Thế Kỷ trên vùng đất mới).

            Chợ nổi Ngã Bảy đã có một thời vang danh mà người Pháp gọi nơi đây là “Ngôi sao Phụng Hiệp” (Bởi vì Chợ nổi Ngã Bảy lúc bấy giờ là giao thông thủy lớn nhất Nam Kỳ). Từ các ngã, thuyền bè tấp nập tụ về đây, hàng hóa rất đa dạng và phong phú – là chợ tổng hợp: mua bán sĩ, lẻ đủ các loại hàng hóa mang đặc trưng sắc màu của miền sông nước Tây Nam bộ.

            Chợ nổi Ngã Bảy đã có một thời vang danh, thiết nghĩ chúng ta cần phải gìn giữ, khôi phục, bảo tồn và phát huy nó.

Khôi phục là không để nó (Chợ nổi Ngã Bảy) mất đi

           Bảo tồn là gìn giữ nó

Và phát huy là làm cho nó đa dạng hóa, nâng cao chất lượng hơn, làm cho du khách thích thú hơn, kết hợp với phát huy các làng nghề truyền thống vốn có, gắn với phát triển Chợ nổi Ngã Bảy để phát triển Du lịch sinh thái, du lịch văn hóa của Hậu Giang nói riêng và của vùng sông nước ĐBSCL nói chung.

 

Bài: N.V. Hoàng

Các tin khác