Xin được mở đầu bằng một câu chuyện đã cũ. Khi Christopher Columbus công bố sự tồn tại của châu Mỹ tại một bữa tiệc, không ít người đã tỏ ra không phục, thậm chí dè bỉu. Họ cho rằng Columbus gặp may mà thôi. Ông im lặng, rồi đưa ra một dĩa trứng, đề nghị mọi người hãy dựng đứng các quả trứng trên dĩa. Không ai tìm ra cách giải quyết câu đánh đố của ông. Rồi cũng chính ông đã điềm nhiên đập dập một đầu quả trứng và từng quả trứng đã được ông dựng đứng trên dĩa. Đám đông ồ lên: “Ô! Thế thì quá dễ?!”. Columbus nhẹ nhàng “phản kích”: “Vâng, điều tôi làm rất đơn giản, nhưng vấn đề là trước khi tôi làm điều đó, có ai trong số quý vị phát hiện ra điều đơn giản này không?”.
Câu chuyện đã rõ, nhưng nội dung bài viết này lại tiếp cận một khía cạnh khác, gắn liền với cải cách hành chính (CCHC) ở Hậu Giang hiện nay. Đó là trong quá trình xây dựng xã nông thôn mới, chúng ta đã quá chú trọng đến mục tiêu mà bỏ qua một số việc đơn giản nhưng rất hữu hiệu cho lập kế hoạch có sự tham gia của cộng đồng tại cơ sở.
Cần “no” trước
Người dân nông thôn chưa cần biết GDP bình quân đầu người bao nhiêu là đạt tiêu chuẩn xã nông thôn mới. Nhưng họ rất cần vụ lúa sau “trúng” hơn vụ lúa trước với giá bán năm sau cao hơn năm trước. Người dân nông thôn cũng không cần biết ngưỡng thu nhập bao nhiêu là hộ cận nghèo, là hộ nghèo, nhưng họ rất rõ hộ nào thường xuyên đi mượn gạo quanh năm, hộ nào làm mướn giáp xóm, hộ nào có con em hiếu học. Như vậy, việc đầu tiên cần làm là hãy đưa thông tin về tận xóm ấp, vào tận nhà từng người dân. Việc này không ai giỏi hơn cán bộ cơ sở. Nhưng để cán bộ cơ sở thực hiện tốt việc này thì chính họ phải được tập huấn phương pháp “đến nơi đến chốn”, được tiếp cận thông tin thật nhiều (có chọn lọc cho phù hợp) và kịp thời. Thời gian qua, chúng ta đã làm tốt việc này nhưng chỉ đến cấp xã/phường/thị trấn.
Mong ước kế tiếp
Người dân nông thôn không thích nói chuyện “đường cấp mấy đồng bằng” thì đạt tiêu chuẩn. Họ thực sự muốn nghe và muốn bàn luận lộ giao thông nông thôn rộng bao nhiêu, cao bao nhiêu và chi phí bao nhiêu thì vừa sức đóng góp của mình. Họ cũng không rõ chuyện “bội chi” hay “bội thu” của quỹ bảo hiểm y tế, nhưng họ rất bức xúc khi khám bệnh mà người khá hơn thì có thẻ bảo hiểm (vì có người thân đi làm việc mua giùm), còn người nghèo hơn thì không được chế độ bảo hiểm vì không có thẻ. Như vậy, việc rà soát địa bàn, nắm bắt tình hình đời sống dân cư không ai làm tốt hơn cán bộ cơ sở. Để làm tốt, họ phải tốn rất nhiều công sức và thời gian cho công việc. Thế nhưng, chế độ lương bổng, định mức của cán bộ cơ sở là thấp nhất trong thang bậc lương hiện nay. Với mức thu nhập “èo uột” từ công việc, rất khó cho họ hoàn thành tốt công việc.
Và hơn thế nữa: Sự tiện lợi
Trên thực tế, đa phần người dân nông thôn không rõ “CCHC là gì”, “một cửa liên thông” ra sao. Nhưng họ rất phấn khởi và ủng hộ những thủ tục được đơn giản hóa “cho dân nhờ”, chẳng hạn làm giấy khai sinh chỉ tốn một tiếng đồng hồ, đi đổi chứng minh nhân dân đã quá hạn chỉ cần một buổi là xong. Điều đó cho thấy tăng cường năng lực cho cán bộ cấp xã/phường là cần thiết và cấp bách, như phản ánh của bài viết “Phương pháp PRA và tạo nguồn nhân lực từ cơ sở” (Báo Hậu Giang số ra ngày 14-5-2010). Và đối với CCHC, việc đơn giản đầu tiên là mỗi công chức hãy bắt đầu từ chính bản thân mình.
Với mục tiêu là tìm được đáp số thỏa đáng cho vấn đề, có thể tóm lược bằng câu nói của ông Trần Thành Lập, Giám đốc Dự án CCHC tỉnh Hậu Giang: “… Đừng quá cầu toàn và cao siêu, hãy bắt đầu bằng những việc đơn giản để đánh giá hiện trạng và xây dựng chiến lược phát triển nông thôn tại Hậu Giang” (trích phát biểu tại Hội thảo Báo cáo Đề cương chiến lược phát triển nông thôn và khung phương pháp ngày 18-6-2010).
Vâng, hãy bắt đầu bằng những việc đơn giản nhất - chìa khóa để đi đến thành công!
-----------------------------------------------------
Rất mong bạn đọc gần xa đón đọc và gửi thư góp ý. Địa chỉ liên hệ:
1. Tòa soạn Báo Hậu Giang, số 3 Nguyễn Công Trứ, TX Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang.
2. Dự án CCHC tỉnh Hậu Giang, số 2 Lê Hồng Phong, TX Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang.
Website: http://parroc.haugiang.gov.vn
E-mail: spar@pmail.vnn.vn hoặc cchc@haugiang.gov.vn
Xin trân trọng cảm ơn.
LƯU NGỌC MAI ANH(Cục Thống kê tỉnh HG)
(nguồn: Báo điện tử Hậu Giang)