Điều kiện cần của quá trình lập kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội bằng PRA (Participatory Rapid Appraisal - Phương pháp đánh giá nhanh có sự tham gia) là nguồn thông tin phải đầy đủ, chính xác, trung thực và kịp thời. Nếu không đáp ứng ứng tốt yêu cầu này thì kế hoạch đã xây dựng sẽ không thể thực hiện được, thậm chí phá sản.
Thông tin bất cân xứng, hay còn gọi là thông tin không đối xứng là việc các bên tham gia hoặc vô tình hoặc cố ý che đậy thông tin, cung cấp thông tin có khi không kịp thời, có khi không đủ độ tin cậy. Ví dụ: người nông dân thường chỉ biết giá lúa qua các phương tiện thông tin đại chúng, chứ không biết được các doanh nghiệp áp giá thực tế ra sao. Mặt khác, các cơ quan quản lý nhà nước chưa nắm bắt và cập nhật đầy đủ thông tin về thị trường để kịp thời hỗ trợ người sản xuất. Trong trường hợp này, người sản xuất tất nhiên bị thiệt hại.
Trong quá trình thực hiện thí điểm lập kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội bằng PRA ở 6 xã/phường thí điểm của Dự án CCHC tỉnh Hậu Giang vừa qua, đã cho thấy thách thức rất lớn từ tác động của thông tin bất cân xứng. Cụ thể: khi xây dựng kế hoạch đầu tư cơ sở hạ tầng về cầu và đường nông thôn của xã/phường, nguyện vọng của người dân địa phương là chính đáng và bức xúc. Tuy nhiên khi bản kế hoạch này được đưa ra bàn thảo tại UBND huyện/thị xã thì 100% các bản kế hoạch đều được phê duyệt với số lượng công trình đã bị cắt giảm gần phân nửa. Lý do cũng hết sức chính đáng và thực tế là nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước chưa thể đáp ứng được toàn bộ nhu cầu của người dân. Vấn đề đặt ra ở đây là: nếu như cán bộ cơ sở - những người trực tiếp thực hiện PRA - có được thông tin đầy đủ và cần thiết về lượng vốn đầu tư trên địa bàn của mình quản lý thì sẽ thuận lợi hơn trong việc tư vấn cho người dân. Từ đó, bản kế hoạch xây dựng sẽ khả thi hơn và được phê duyệt nhanh chóng hơn.
Có thể tóm lược những nội dung chủ yếu về giải pháp khắc phục thông tin bất cân xứng như sau:
1. Tính minh bạch của thông tin: Rất cần sự thống nhất trong lộ trình xây dựng kế hoạch “từ dưới lên”, “từ trên xuống”, cụ thể là phải được thực hiện ở cấp nào và thời gian nào trong năm. Mục tiêu cuối cùng là cán bộ cơ sở có được lượng thông tin đầy đủ về ngân sách được cấp phát trong năm kế hoạch, làm cơ sở cho thực hiện PRA tại ấp/khu dân cư.
2. Khả năng tiếp cận thông tin: Người dân rất cần được tiếp cận thông tin một cách đầy đủ và kịp thời; thông tin cung cấp cho người dân phải là thông tin “chính thống”, đạt được độ tin cậy cần thiết. Giải pháp là rất cần một cơ chế công bố và trao đổi thông tin thống nhất. Tỉnh Hậu Giang đã triển khai thực hiện tốt Quyết định số 77/2007/QĐ-TTg ngày 28 tháng 5 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ về Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí cũng là trong những bước đi cho giải pháp tăng cường khả năng tiếp cận thông tin cho người dân thông qua phương tiện thông tin đại chúng.
3. Cơ sở hạ tầng thông tin: Đây là vấn đề phức tạp nhất đòi hỏi phải thực hiện đồng bộ từ cấp độ quốc gia (vĩ mô) đến các cấp hành chính nhỏ hơn (địa phương và cơ sở); đồng bộ từ cơ chế, chính sách cho đến đầu tư về nhân lực, vật lực, trí lực và thời gian thực hiện.
“Lý thuyết thông tin bất cân xứng lần đầu tiên xuất hiện vào những năm 1970 và đã khẳng định được vị trí của mình trong nền kinh tế học hiện đại bằng sự kiện năm 2001, các nhà khoa học nghiên cứu lý thuyết này là George Akerlof, Michael Spence và Joseph Stiglitz cùng vinh dự nhận giải Nobel kinh tế” (www.saga.vn).
------------------------------------------------
Rất mong bạn đọc gần xa đón đọc và gửi thư góp ý. Địa chỉ liên hệ:
1. Tòa soạn Báo Hậu Giang, số 3 Nguyễn Công Trứ, TX Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang.
2. Dự án CCHC tỉnh Hậu Giang, số 2 Lê Hồng Phong, TX Vị Thanh, tỉnh Hậu Giang.
Website: http://parroc.haugiang.gov.vn
E-mail: spar@pmail.vnn.vn hoặc cchc@haugiang.gov.vn
Xin trân trọng cảm ơn.
Lưu Ngọc Mai Anh (Cục Thống kê tỉnh HG)
(nguồn: Báo điện tử Hậu Giang)