MỘT NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA

TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH

“NÓI ĐI ĐÔI VỚI LÀM, PHẢI NÊU GƯƠNG VỀ ĐẠO ĐỨC”

 

Hồ Chí Minh trở thành một nhà đạo đức chân chính, một tấm gương đạo đức tuyệt vời, là v́ suốt đời Người không ngừng tự hoàn thiện ḿnh theo lư tưởng Chân, Thiện, Mỹ; nêu gương từ việc lớn đến việc nhỏ, nên đă thực sự nhất quán giữa đời công và đời tư, giữa đạo đức cách mạng với đạo đức hàng ngày.

 


 

Theo Hồ Chí Minh, đạo đức không phải là đạo đức tu thân mà là đạo đức dấn thân, có nghĩa là đạo đức gắn liền với hành động. Nói về đạo đức phải gắn liền với thực hành đạo đức, đặc biệt phải có hiệu quả. Một người làm việc ǵ cũng không có hiệu quả, th́ không thể coi là một người có đạo đức, Người chỉ ra rằng “Phải lấy kết quả thiết thực đă góp sức bao nhiêu cho sản xuất và lănh đạo sản xuất mà đo ư chí cách mạng của ḿnh. Hăy kiên quyết chống bệnh nói suông, thói phô trương h́nh thức, lối làm việc không nhằm mục đích nâng cao sản xuất".

Hồ Chí Minh nói nhiều đến vai tṛ, tác dụng của đạo đức, nêu ra những nguyên tắc chuẩn mực đạo đức cho cán bộ, nhân dân từ đời công đến đời tư. Song, Hồ Chí Minh thực hành đạo đức nhiều hơn những điều Người nói và làm rất lặng lẽ. Theo Người, muốn giáo dục mọi người phải nêu gương trước của ḿnh đă, sau đó mới giáo dục bằng lời nói.

Ở Hồ Chí Minh luôn luôn có sự nhất quán giữa nói và làm, giữa giáo dục đạo đức với thực hành đạo đức. Người nói “Cả đời tôi chỉ có một mục đích, là phấn đấu cho quyền lợi Tổ quốc, và hạnh phúc của quốc dân. Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non, hoặc ra vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo – là v́ mục đích đó”. Cho đến khi qua đời, Người c̣n viết trong Di chúc “Suốt đời tôi hết ḷng, hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân. Nay dù phải từ biệt thế giới này, tôi không có điều ǵ phải hối hận, chỉ tiếc rằng không được phục vụ nhân dân lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa”. Cả cuộc đời Người đă là minh chứng cảm động cho sự nhất quán giữa nói và làm đạo đức. Nhờ kiên tŕ thực hành đạo đức, Người đă để lại cho dân tộc ta một tấm gương sáng ngời về đạo đức của một vị lănh tụ thực sự của nhân dân.

Sở dĩ Hồ Chí Minh trở thành một nhà đạo đức chân chính đă để lại cho chúng ta một tấm gương đạo đức tuyệt vời, là v́ suốt đời Người không ngừng tự hoàn thiện ḿnh theo lư tưởng Chân, Thiện, Mỹ; nêu gương từ việc lớn đến việc nhỏ, nên đă thực sự nhất quán giữa đời công và đời tư, giữa đạo đức cách mạng với đạo đức hàng ngày.

Trong xă hội, tấm gương của các thế hệ trước đối với các thế hệ sau rất quan trọng. Mỗi thế hệ đều có trách nhiệm của ḿnh, nhưng thế hệ trước bao giờ cũng có trách nhiệm rất nặng nề với thế hệ sau trong việc giáo dưỡng, nhất là bồi dưỡng về đạo đức. Chính v́ vậy, ngay sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nhân dân ta giành được chính quyền, Đảng ta trở thành Đảng cầm quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh đă đặt lên hàng đầu việc giáo dục đạo đức cho cán bộ, đảng viên. Người kiên quyết đấu tranh chống lại nguy cơ xa rời quần chúng, rơi vào thoái hóa biến chất của một đảng cầm quyền. Người nhắc nhở: “Quần chúng chỉ quư mến những người có tư cách đạo đức. Muốn hướng dẫn nhân dân, ḿnh phải làm mực thước cho người ta bắt chước". "Muốn giải phóng cho dân tộc, giải phóng cho loài người… mà tự ḿnh không có đạo đức, không có căn bản, tự ḿnh đă hủ hóa, xấu xa th́ c̣n làm nổi việc ǵ?". Người đă từng cảnh báo: “Một dân tộc, một Đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu ḷng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân".

Theo Người, sức hấp dẫn của chủ nghĩa xă hội không phải ở lư tưởng cao xa nào mà trước hết, cụ thể và trực tiếp là ở những người cộng sản ưu tú bằng tấm gương sống và hành động của ḿnh, chiến đấu cho lư tưởng đó thành hiện thực. Củng cố hay làm suy giảm niềm tin của quần chúng vào tương lai của chủ nghĩa xă hội không phải ở những sai lầm và thất bại tạm thời khó tránh khỏi trên con đường mới khai phá mà chủ yếu ở sự sa sút, thoái hóa của những người được mệnh danh là "những chiến sĩ tiên phong" trước thắng lợi hay khó khăn của cách mạng.

Sự lành mạnh của đời sống đạo đức xă hội phụ thuộc một phần rất quan trọng vào sự nêu gương của người lănh đạo, nhất là những người đứng đầu các ngành, các địa phương, các đơn vị. Điều này được Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn nhắc nhở: Muốn thực sự làm người lănh đạo, người chỉ huy, người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải hết sức giữ ǵn và nêu gương về mặt đạo đức.

Để thực hiện theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Đảng ta vừa qua đă ra nhiều nghị quyết, chỉ thị học tập và làm theo Người. Đặc biệt Đảng ta yêu cầu những người lănh đạo cao cấp phải nêu tấm gương về đạo đức, lối sống lành mạnh, phải là những chiến sĩ đi đầu trong việc đấu tranh chống tham nhũng, quan liêu, sa hoa, lăng phí, không chỉ trong xă hội mà cả trong gia đ́nh riêng của ḿnh.

Ngày nay, chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch chưa lúc nào từ bỏ âm mưu và thủ đoạn thâm độc để chống phá sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xă hội chủ nghĩa của nước ta. Chúng luôn thực hiện "diễn biến" về tư tưởng, đạo đức lối sống qua con đường giao lưu, hội nhập kinh tế, qua các mạng thông tin để lôi kéo dân ta đi chệch khỏi các định hướng giá trị của dân tộc, đánh phá từ bên trong. Chính v́ vậy, để Đảng ta măi măi "là đạo đức, là văn minh” mỗi cán bộ đảng viên không ngừng nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân như lời Bác Hồ đă dạy.


 

 

                                              

          Th.S Nguyễn Thị Giang - Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh